Herfoarme Tsjerke Earnewâld

FOWE

grûnslach en doel fan de stifting FOWE

tsjerketsjinsten

kontakt

foar it bûsboekje

de Earn

Oer skepping en evolúsje

De takomst fan leauwen en tsjerke

De profeet as hoeder

Hoe te bidden?

De Geast fan God

Twa ferskillende wizen fan leauwen?

Wierheid

Seiderjûn

Betinke

Duco Arris Vorster, dûmny en mystikus

Oer Messias- en eintiidferwachtings

De skatkeamer fan ús hert

Begjinne by it begjin

Gewoane minsken

Twa gedichten fan Roemi

As God net bestiet, kin hja ek in frou wêze

Oer De Rottefalle nei Jorwert nei Earnewâld

Dr. Rienk Klooster beroppen yn Earnewâld

Kahlil Gibran: oer it houlik en oer bern

Leauwige ferbylding as antydepressivum

God is leafde, byldspraak, poëzij . . .

It pak fan ús heit

Hjir stean ik foar!

Kryst kollum

Longerjend lânskip: oer dichter C.O. Jellema

Slauerhoff en Jorwert (1)

Slauerhoff en Jorwert (2)

Slauerhoff en Jorwert (3)

Slauerhoff en Jorwert (4)

Slauerhoff en Jorwert (5)

Slauerhoff en Jorwert (6)

Slauerhoff en Jorwert (7)

Slauerhoff en Rinsma

Net te froed en net te tsjoed

Skepping en evolúsje, twa ferskillende taalfjilden

Siebe de Boer: sykje nei wat ferburgen leit

Johannes Hendrikus Zelle, in legindaryske dûmny

Jierdei! God en de twade sekse

Ympresjes fan in reis nei Sina

oer de nije Earn

Charles Darwin - de evolúsjeteory

Darwin, Nietzsche en de morele tinkflater

Johannes Calvyn

it kwea as macht en as realiteit

nij diakonaal doel: Sviatoslav

oer bûgd wêzen en oerein kommen

deltein yn ´e hel

de karre fan Jiskepûster

leauwe yn in God dy´t net ´bestiet´

it Krystferhaal

fuotstappen yn it sân

hoe lang moatsto noch?

ferslach stúdzjeferlof 2007

de ljurk en de kikkerts

de krusiging fan Jezus

de moard op Theo van Gogh

de Bibel:Hillige skrift en Wurd fan God?

de Protestantse Kerk in Nederland

de kening dy´t God sjen woe

de ferstannige soan: in Joadsk ferhaal

Oertinkings

Goed Freed en it lijen fan de minske

Advintspreek: de essinsje fan it bestean

Oer de Hoop

De echte druvebeam

Presys op tiid gongst ek wer fuort

In nij begjin meitsje

oer hawwe en wêze

oer Jezus en it kwea fan syn tiid

oer ‘Tuskentiid’ en 1 Korintiërs 13

oer de Geast fan Pinkster

oer Jona en it kwea

oer Genesis en Markus en it kwea

oer Mattéus en Job: de goede en de wylde weet

mar ferlos ús fan it kweade

oer Eksodus en Micha

oer Preker en ús Godsbyld

de trije wizen

God as de ´Almachtige´

oer Job en de almacht fan God

tsien preken oer it ‘Us Heit’

Frijheid

de Earnewâldster Rûnte

program foar it winterskoft 2018 - 2019

Trinus Hoekstra oer globalisearring en kredytkrisis

Hessel Posthuma oer it kwea yn it Boeddhisme

Evert van Olst oer it goede libben en it kwea

J.H. Laenen oer goed en kwea yn Joadske mystyk

Jan Greven - it kwea as macht en as realiteit

Sytse Ypma - God als Iets is geen porem

Jan Greven - veranderend religieus landschap in Nld

list mei literatuer side 1

list mei literatuer side 2

Mail: tine.vanminnen@kpnplanet.nl


FOWE  -  De Earn


Maart 2010

Slauerhoff en Jorwert (2)


Yn Earn nûmer 46 haw ik in earste ympresje jûn fan it libben en it wurk fan Jan Jacob Slauerhoff.

Ik neamde doe syn ynderlike ûnrêst, syn ynderlike ferskuordens. As er op see wie, hie er langst nei in feilich thús, in rêstich bestean yn in fertroud fermidden.

Mar as er wer te lang thús west hie, dan beneare it him dêr en krige wer langst nei see en nei fiere fierten. En sa wie er immen dy’t op gjin inkeld plak op ierde rêst fine koe en bytiden it gefoel hie dat er dat by eintsjebeslút allinne mar fine koe yn syn literêre wurk.

Yn ‘Woninglooze’, ien fan syn meast bekende gedichten, sprekt er dat gefoel út.


WONINGLOOZE


Alleen in mijn gedichten kan ik wonen,

Nooit vond ik ergens ander onderdak;

Voor de eigen haard gevoelde ik nooit een zwak,

Een tent werd door den stormwind meegenomen.


Alleen in mijn gedichten kan ik wonen.

Zoolang ik weet dat ik in wildernis,

In steppen, stad en woud dat onderkomen

Kan vinden, deert mijn geen bekommernis.


Het zal lang duren, maar de tijd zal komen

Dat vóór den nacht mij de oude kracht ontbreekt

En tevergeefs om zachte woorden smeekt,

Waarmee ‘k weleer kon bouwen, en de aarde

Mij bergen moet en ik mij neerbuig naar de

Plek waar mijn graf in ’t donker openbreekt.


Oan de ein fan dit gedicht sprekt er it bange gefoel út dat der in tiid komme sil dat er de krêft net mear hat om de wurden foar syn gedichten te finen. De wurden, dy’t foar Slauerhoff ommers it boumateriaal binne foar syn iennichste ‘wenplak’ op ierde. Hy fielt dat der dan noch mar ien plak foar him oerbliuwt: it grêf.

Datselde benearjende gevoel dat by eintsjebeslút allinne de dea him de rêst jaan kin dy’t er siket, komme wy ek tsjin yn it gedicht ‘Het einde’.


HET EINDE


Vroeger, toen ‘k woonde diep in ’t land,

Vrat mij onstilbaar wee;

Zoals een gier de lever, want ik wist: geen streek geeft mij bestand,

En ‘k zocht het ver op zee.


Maar nu ik ver gevaren heb

En lag op d’oceaan alleen,

Waar zelfs da Cunha en Sint-Heleen

Niet boren door de kimmen heen,

Voel ik et trekken als een eb


Naar ’t vaste, bruine, land…

Nu weet ik: nergens vind ik vree,

Op aarde niet en niet op zee,

Pas aan die laatste smalle ree

Van hout in zand.


Gefoelens fan ynderlike ferskuordens, wanhoop en pine sprekke ek út it gedicht 'À la Rosetti'.

It is oangripend om te sjen hoe’t er wrakselet mei himsels - blykber ek mei syn breklike sûnens - en hoe’t er him derfan bewust is dat er der noait út komme sil.

Hy hat sels it gefoel dat der wolris in flok oer him lizze kin.  


Á LA ROSSETTI


Steeds ben ik met de vijand in mijzelf

In bangen worstelstrijd op leve’ en dood.

Hij wint vaak veld met Afschuw van mijzelf,

Met ziekten en verraad tot bondgenoot.


Totdat mijn Zelfbewustzijn: trotsch gewelf,

Over mij instort; den genadestoot

Verbeid ik lang, woel mij dan langzaam bloot

En kom met tegenzin weer tot mijzelf.


Opnieuw dan strijd: voor immer onbeslist.

Soms tracht, ontwijkend, ik weer één te worden,

Vraag zelfs een vrouw of zij mij steunen wil,

Hoewel ik altijd innig-zeker wist

Dat ik verdoemd ben, al mijn kracht verspil,

Chaos behoor en nimmer raak tot Orde.  


Dyselde gefoelens fan ynderlike ferskuordens en ferfrjemding sprekt er ek út yn 'In mijn leven'.

Mar yn dit gedicht oerhearsket net de negativiteit en de wanhoop. Geandewei beskriuwt er mominten dat er dêr trochhinne lutsen wurdt en yn de djipten fan syn siel dochs mominten fynt fan ynderlike stilte en dêrmei gefoelens belibbet fan de rêst en de frede dêr't er sa nei longeret. Ik soe de prachtige dichtrigels dêr't er dit djippe ynderlike belibjen yn ûnder wurden bringt, sels in mystyk momint neame wolle yn it wurk fan Slauerhoff.


IN MIJN LEVEN


In mijn leven, steeds uiteengerukt

Door de vlagen waar ik aan blootsta,

Daar ‘k niet kan hechten aan liefde en geluk

Die mij zullen drijven tot ik doodga,

Ontstaan soms plotsling enkle plekken

Van een stilte zoo onaangedaan,

Dat ik geloof in slaap te zijn gekomen

Bij de diepten waar geen onderstroomen

Meer door ’t eeuwig stilstaand water gaan.


De oare kear sil ik besykje om wat te skriuwen oer de relaasje dy’t Slauerhoff hie mei de dûmnysfemylje Hille Ris Lambers yn Jorwert. En dan fansels benammen mei de âldste dûmnysdochter Heleen.  


Rienk Klooster