Herfoarme Tsjerke Earnewâld

FOWE

grûnslach en doel fan de stifting FOWE

tsjerketsjinsten

kontakt

foar it bûsboekje

de Earn

De takomst fan leauwen en tsjerke

De profeet as hoeder

Hoe te bidden?

De Geast fan God

Twa ferskillende wizen fan leauwen?

Wierheid

Seiderjûn

Betinke

Duco Arris Vorster, dûmny en mystikus

Oer Messias- en eintiidferwachtings

De skatkeamer fan ús hert

Begjinne by it begjin

Gewoane minsken

Twa gedichten fan Roemi

As God net bestiet, kin hja ek in frou wêze

Oer De Rottefalle nei Jorwert nei Earnewâld

Dr. Rienk Klooster beroppen yn Earnewâld

Kahlil Gibran: oer it houlik en oer bern

Leauwige ferbylding as antydepressivum

God is leafde, byldspraak, poëzij . . .

It pak fan ús heit

Hjir stean ik foar!

Kryst kollum

Longerjend lânskip: oer dichter C.O. Jellema

Slauerhoff en Jorwert (1)

Slauerhoff en Jorwert (2)

Slauerhoff en Jorwert (3)

Slauerhoff en Jorwert (4)

Slauerhoff en Jorwert (5)

Slauerhoff en Jorwert (6)

Slauerhoff en Jorwert (7)

Slauerhoff en Rinsma

Net te froed en net te tsjoed

Skepping en evolúsje, twa ferskillende taalfjilden

Siebe de Boer: sykje nei wat ferburgen leit

Johannes Hendrikus Zelle, in legindaryske dûmny

Jierdei! God en de twade sekse

Ympresjes fan in reis nei Sina

oer de nije Earn

Charles Darwin - de evolúsjeteory

Darwin, Nietzsche en de morele tinkflater

Johannes Calvyn

it kwea as macht en as realiteit

nij diakonaal doel: Sviatoslav

oer bûgd wêzen en oerein kommen

deltein yn ´e hel

de karre fan Jiskepûster

leauwe yn in God dy´t net ´bestiet´

it Krystferhaal

fuotstappen yn it sân

hoe lang moatsto noch?

ferslach stúdzjeferlof 2007

de ljurk en de kikkerts

de krusiging fan Jezus

de moard op Theo van Gogh

de Bibel:Hillige skrift en Wurd fan God?

de Protestantse Kerk in Nederland

de kening dy´t God sjen woe

de ferstannige soan: in Joadsk ferhaal

Oertinkings

Goed Freed en it lijen fan de minske

Advintspreek: de essinsje fan it bestean

Oer de Hoop

De echte druvebeam

Presys op tiid gongst ek wer fuort

In nij begjin meitsje

oer hawwe en wêze

oer Jezus en it kwea fan syn tiid

oer ‘Tuskentiid’ en 1 Korintiërs 13

oer de Geast fan Pinkster

oer Jona en it kwea

oer Genesis en Markus en it kwea

oer Mattéus en Job: de goede en de wylde weet

mar ferlos ús fan it kweade

oer Eksodus en Micha

oer Preker en ús Godsbyld

de trije wizen

God as de ´Almachtige´

oer Job en de almacht fan God

tsien preken oer it ‘Us Heit’

Frijheid

de Earnewâldster Rûnte

program foar it winterskoft 2017 - 2018

Trinus Hoekstra oer globalisearring en kredytkrisis

Hessel Posthuma oer it kwea yn it Boeddhisme

Evert van Olst oer it goede libben en it kwea

J.H. Laenen oer goed en kwea yn Joadske mystyk

Jan Greven - it kwea as macht en as realiteit

Sytse Ypma - God als Iets is geen porem

Jan Greven - veranderend religieus landschap in Nld

list mei literatuer side 1

list mei literatuer side 2

Mail: tine.vanminnen@kpnplanet.nl Frysk Oekumenysk Wurkferbân Earnewâld


Foar it bûsboekje:


Tiisdei 19 septimber 2017 om 19.30 oere

Earnewâldster Rûnte mei Prof. H.S. Benjamins


Snein 12 novimber 2017 om 15.30 oere

Muzikale middei m.m.f. Jan van der Wal en Tsjibbe Reitsma en in ferhaal fan Jan Jongsma oer Fryske emigraasje nei Amearika.

Earnewâldster Rûnte, program seizoen 2017-2018

foar de seis temajûnen oer

‘Leauwe én/óf ûnleauwe’


Wat leauwe en ûnleauwe krekt betsjutte is wat ynhâld oanbelanget, net maklik ûnder wurden te bringen.  Beide wurde al foar in grut part bepaald roch kultuer en tradysje, mar net foar ivich fêstlein en binne allegeduerigen yn beweging. Beide hawwe te krijen mei libbensûnderfining, mei in wei fan sykjen en taasten, mei nij ynsjoch en bytiden mei it dwaan fan in eksistinsjele kar. Beide ruorje hert en gewisse, bepale tinken en dwaan en kleurje it bestean. Leauwe en net leauwe, is it in prinsipiële tsjinstelling of binne hja oanelkoar besibbe; binne de grinzen dizenich en kinne se ynelkoar oerrinne?  

Dizze fragen binne it tema fan de lêzings foar it seizoen 2017-2018.


Tiid: alle jûnen fan 19.30 – 21.30 oere.

Plak: Grifformearde tsjerke. Adres: Wiidswei 8, 9264 TL  Earnewâld

Yntekening: troch € 35,00 (de man/frou) oer te meitsjen op bankrekken NL62 RABO 0132 7430 51

op namme fan 'Earnewâldster Rûnte', Aldwâld, mei fermelding: seizoen 2016 - 2017 en jo adres en postkoade. Sûnder adres en postkoade kinne wy jim it program net tastjoere, om’t banken wegerje om de adressen fan bankrekkens troch te jaan! It definitive program wurdt jim nei betelling sa gau mooglik tastjoerd.

Kontaktadres: Tine van Minnen, Wâlddyk 9, 9294 LG Aldwâld.

Tillefoan: 06 – 20 60 04 09   E-post: tine.vanminnen@kpnplanet.nl


19 septimber 2017 Prof. dr. H.S. (Rick) Benjamins

Religy yn nije foarmen en stallen

Prof. Dr. Rick Benjamins sil taljochtsje hoe’t, neffens him, it frijsinnich tinken har plak hat yn in postmoderne kontekst. Religy spilet op allegear mêden in wichtige rol, mar yn nije foarmen en stallen. Yn sa’n wrâld is de kristlike gemeente net langer de fanselssprekkende organisaasjefoarm fan it kristendom.

Rick Benjamins is dosint Dogmatyk (Protestantske Teologyske Universiteit) en bysûnder heechlearaar Frijsinnige Teology fanwegens de VVP.


24 oktober 2017   Dr. T.A. (Taede) Smedes

Religy foarby ‘leauwe en/of ûnleauwe’

Tradisjonale religy liket yn ús Westerske maatskippij op syn retoer. Religy ferdwynt lykwols net, mar ferfoaret, mei fangefolgen dat it ûnderskied tusken ‘leauwe’ en ‘ûnleauwe’ dizeniger begjint te wurden.

Dr. T. A. Smedes (Drachten, 1973) is godstsjinstfilosoof, teolooch en wurksum as ûnôfhinklik ûndersiker en freelance publisist.


21 novimber 2017  Ds. B. (Bram) Bregman

‘Fan tsjerke fan de eangst nei tsjerke fan de leaf-hawwers’

Sawol it leauwen yn de tradisjonele (fertikale) God as simpel ûnleauwe binne beide ‘ûnfolwoeksen’.

Folwoeksen leauwe is mei of sûnder God trochgroeie nei (bibelsk) MINSK-wêzen: universeel leafhawwen.

(Sjoch ek Trouw, novimber 2016, Bregman)

Ds. B. Bregman is dûmny yn Emmeloard.


9 jannewaris 2018  Dr. S. (Sytze) Ypma

‘Boppe is it ûnnedich stil’

Us inerlike en uterlike kultuer longerje nei in nij bopp. Sawol Harry Kuitert as Gerbrand Bakker miene dat it boppe stil is. Yn it zen-bûddhisme, de mystike teology en de Hebrieuske bibel fine wy de taal om út it boppe wei te sprekken.

Dr. S. Ypma is dûmny yn Frjentsjer.


6 febrewaris 2018  Drs.  W. (Welmoed) Vlieger

‘Kierkegaard oer it wêzen fan de frijheid’

Foar de Deenske tinker Sören Kierkegaard (1813-1855) is de fraach nei it wêzen fan de frijheid dy nei it wêzen fan de minske. Syn útgongspunt is dat de minske in syntese is fan twa tsjinstelde kwaliteiten – it tydlike en it ivige – dy’t troch it libben ta fersoening brocht wurde moatte. Yn dizze lêzing geane we nei hokker fisy Kierkegaard hjir foar eagen hat en hoe’dy stal krije kin yn it konkrete, deistige libben.

Welmoed Vlieger (1976) hat ‘Wittenskip fan Godstsjinst en Libbensskôging’ en Wiisbegearte studearre  oan de Universiteit fan Amsterdam. Neist har wurk as freelance prosesbegelieder, dosint en publisist jout se regelmjittich lêzingen en workshops. Mear ynformaasje: www.welmoedvlieger.nl


6 maart 2018  Dr.  H.J. (Heine) Siebrand

‘Unleauwe – de oertreffende trep fan it leauwen’

Leauwe en ûnleauwe binne as twillingen meielkoar ferbûn.

Dr. H.J. Siebrand (1951) is godstsjinstfilosoof en predikant fan de Geertetsjerke (Remonstranten) yn Utert. Hy promovearre oan de Universiteit fan Grins en is emearitus heechlearaar liturgyk



Omtinkers


De wierheid dy’t freonen jo net fertelle, is it bêste wapen fan de fijân.


Hoe seldsum de wierheid ek is, it oanbod hat altyd grutter west as de fraach.


Sprek de wierheid, of immen oars docht it wol foar dy.


De wierheid makket frij, mar earst silst der swier it mier oan hawwe.


De wierheid is net te ûnderwizen, allinne te libjen.


Nije wierheden begjinne almeast as ketterijen en se einigje faak as byleauwe.


Yn it net witten fan guon dingen, leit in soad wysheid.


Wysheid kin allinne ferwurven wurde troch in learende geast: dy’t gjin fragen stelt, sil ek gjin antwurden fine.


Suksesfolle minsken stelle bettere fragen.

En dêrtroch krije se bettere antwurden


Feiten ûntrint men net troch se te ûntstriden.


It libben is prachtich. Men moat allinne wol de

moed ha om dat (eigen) libben te libjen.


Lear josels kennen, foar’t jo tinke, dat jo in oar kenne


As men de wierheid fertelt, hoecht men net folle te ûnthâlden


It finen fan lok leit yn it genietsjen, net yn it besitten


Libje hjoed, net moarn: moarn is it wer hjoed.


Tink oan juster, dream fan moarn . . .

mar libje hjoed.


Sûnder doel gjin doelpunt.


De wize oertinkt syn eigen fersinnen.

Net dy fan in oar.


Yntelliginsje krijt men mei, wiisheid moat men leare


Nimmen hat wat oan religy of filosofy as er der net earst sels mei wraksele hat.


Elkenien sei dat it net mooglik wie, oant der ien kaam, dy’t dat net wist.


Ast de wyn net feroarje kinst, feroarje dan de stân fan dyn seilen.


Wat mis gien is, kinst net mear feroarje. Wol rjochtfeardich ripperearje.


It wichtichste by kommunikaasje is hearre wat der net sein wurdt.


Alles wat men yn dit libben nedich hat, binne ûnwittendheid en selsfertrouwen.

Dan hast altyd súkses.        Mark Twain


Kânsen binne as bussen. Der stoppet altyd wol ien. Richard Branson


In soad kennis is net sasear wysheid, mar mear in goed ûnthâld.


It geheim fan in goeie preek is in goed begjin en in goed ein en dêr tusken yn moat men it sa koart mooglik hâlde.


Elke menút fan jo libben is wer ien menút foargoed foarby.


In gelokkich ein hinget fansels ôf fan wêr’t men it ferhaal beëiniget.


Elk ein is tagelyk in nij begjin.


Want G-d set minsken bûten de tiid en lit har priuwe fan de ivichheid.



Septimber 2016

De profeet as hoeder


Ofskiedspreek fan Rienk Klooster yn Earnewâld op 19 juny 2016


Wat is wierheid? En hoe moat men omgean mei de wierheid? Wat kin men sizze en wat net? It liket sa ienfâldich, mar yn de praktyk fan it deistige libben leit dat hiel yngewikkeld en stekt it hiel nau.

De fraach nei wat wier is en wat net, dêr rint men yn it libben allegeduerigen tsjinoan.

De fraaach wat wier is, is dan ek altyd wer in wichtige libbensfaach. It is de grutte fraach yn de filosofy.

De fraach yn alle wittenskippen, yn de rjochtspraak, yn de polityk.

Mar ek in wichtige fraach yn de godstsjinst, yn de praktyk fan it leauwen.

Yn de beide bibelfragminten dy’t wy lêzen hawwe, giet it ek oer it tema ‘wierheid’. En wy sjogge hoe’t de minsken dermei omgeane.

In nijsgjirrich stikje psychology.  


Yn 1 Keningen 22 giet it oer de profeet Micha ben Jimla. In echte profeet.

Efkes wat oer de eftergrûn fan dit ferhaal. It spilet yn 852 foar Kristus. Israël is dan útelkoar fallen yn twa keninkrykjes.

Lês mear>>

Septimber 2017

FOW Earnewâld hâldt de kop der foar


Neidat it bestjoer fan it Frysk Oekumenysk Wurkferbân Earnewâld (FOWE) ein 2016 twa bestjoersleden en dûmny Klooster kwytrekke, wienen de oerbleaune bestjoersleden der even mei oan. Benammen ek om’t de tsjerken fan Earnewâld it sa drok mei har fúzje hienen (en noch altyd hawwe), dat de kommunikaasje mei it FOWE der wat by yn skeat. Op 21 maart 2017 hat it bestjoer fan it FOWE dêrom neitocht oer it ophâlden mei de tsjerketsjinsten en hoe dan troch te gean mei de noch altyd tige súksesfolle Earnewâldster Rûnte.

Op 2 april dêrnei hawwe twa tsjerkeriedsleden fan de Herfoarme en griffermearde tsjerke ús witte litten, dat hja it tige spitich fine soenen as it FOWE mei de tsjinsten ophâlde soe. Op 26 april 2017 hat it bestjoer fan it FOWE in gearkomste hâlden, dêr’t ek twa leden fan de Earnewâldster Rûnte foar útnoege wienen.


Yn dy gearkomste die bliken dat de leden fan de ER graach trochgean wolle as kommisje fan it FOWE

ynstee fan selsstannich fierder te gean. Twa bestjoersleden fan it Wurkferbân wiene lykwols net mear motivearre om troch te gean: se fûnen it lûken oan in dea hynder.

Twa oare bestjoersleden—Jan van der Wal en Tine van Minnen— hawwe fanwegens de poasitive lûden fan de kant fan de tsjerke(n) besletten om troch te gean mei it FOWE en de tsjerketsjinsten. Al bliuwt it earder nommen beslút stean om yn de simmermoannen (maaie oant en mei septimber) gjin

tsjinsten mear te organisearjen fanwegens te min belangstelling.

Om’t twa bestjoersleden wat oan de krappe kant is, sil besocht wurde om der in pear nije minsken by te krijen, dêr’t sa mooglik ien fan út de nije PKN Earnewâld komme moat.

Underwilens binne der foargongers regele foar de measte tsjinsten yn it kommende winterskoft en makket de ER har klear foar it organisearjen fan de lêzings yn 2017-2018 en 2018-2019.


It bestjoer

Jan van der Wal en Tine van Minnen






It bestjoer



Septimber 2017

De takomst fan leauwen en tsjerke


Doe’t ik yn ‘e sechstiger en santiger jierren opgroeide yn Drachten wie hast elkenien dy’t ik koe Griffermeard. Om ‘e pear jier waard der in nije tsjerke byboud en de tsjerken sieten moarns en middeis fol.

It is hast net foar te stellen hoe’t Fryslân en Europa yn inkelde tsientallen jierren feroare binne.

Ek yn Earnewâld is dat te fernimmen. De Herfoarme gemeente wie altyd mar lyts, mar de Griffermearde tsjerke siet yn ‘e tachtiger jierren faak noch fol.

Sûnt mids tachtiger jierren tsjerkje wy yn Earnewâld en de Herfoarme tsjerke is hast (letterlik) útstoarn.

Ek de Griffermearde tsjerke wurdt leger en leger en yn beide tsjerken nimt it tal besikers ûnder jongere minsken hieltyd mear ôf. Men sjocht it ek by de besikers fan de Earnewâldster Rûnte: aloan mear grize kopkes en lju dy’t min op ‘e gong binne.

Hoe is it mooglik dat de oerhearskjende Kristlike kultuer fan Europa yn inkelde tsientallen jierren sa ynelkoar stoarte koe? Hat de Kristlike beskaving dan neat oars west as in tin laachje fernis oer wat minsken feitlik tinke en leauwe?

Ik moat tajaan, dat ik sels ek it produkt fan dy feroarings bin. Sa’t Kuitert (dizze moanne krekt ferstoarn, mar yn ‘e begjintiid fan ‘e ER hat er faak lêzingen jûn) yn boek nei boek ôfskied nimme moast fan it leauwe fan de foarfaars, haw ik dat dien troch syn en meters oare boeken oer filosofy en teology te lêzen. Kursus Teologyske Foarming, Earnewâldster Rûnte; diskusjes mei oaren dy’t der ek sa oer tochten of krekt net.


Yndustrialisaasje, mobiliteit, ûnderwiis

Mar de ûnderlizzende oarsaken fan dy feroarings yn it leauwen wienen al langer oan de gong en dat

wienen benammen de yndustrialisaasje en de tanommen mobiliteit fan de maatskippij. Op syk nei wurk en in reedlik bestean ferlieten minsken hûs en hiem. Hiel letterlik, want eartiids kamen in soad minsken amper har eigen doarp, gemeente en

Lês mear>>